در چهار دهه گذشته همواره شاهد نابهسامانی بازار فروش محصولات کشاورزی در جنوب استان کرمان خصوصاً صیفیجات بودهایم و این رکود و آشفتگی اصولاً بعد از نوروز و در اواسط بهار که پیک تولید محصولات منطقه میباشد به اوج خود میرسد.
بیگمان محصولاتی همچون پیاز و گوجهفرنگی در فصل بهار به ندرت قیمت مناسب پیدا میکنند و این زیان همیشگی جزو لاینفک زندگی کشاورزان شده و هر ساله شاهد این درد و رنج و اعتراضات بودهایم.
اما امسال به دلیل افزایش بیحد و اندازه هزینههای زندگی و کاهش چشمگیر قدرت خرید مردم، بسته بودن اغلب مبادی صادراتی به دلیل اعمال تحریمها و محدودیتهای تجاری ایران، رکود سنگینتری بر بازار ترهبار حاکم گردیده که قطعاً خروجی آن به ورشکستگی و زیان کشاورزان این بخش خصوصاً خردهمالکان منجر خواهد شد.
اما این مشکل دایمی و همیشگی دلایل متعددی دارد که همه مسیولیت آن بر گردن مسیولان و دولت فعلی نمیباشد و حاصل انباشت چند دهه ناکارآمدی سیستم تصمیمگیری در سطح محلی و ملی است.
زیرا صنایع تبدیلی بهعنوان پشتیبان اصلی کشاورزی و صنعت، در کنار توسعه کشت نتوانسته توسعه و گسترش پیدا کند و قطعاً این حجم از محصول تولیدی قابلیت مصرف داخلی در یک بازه زمانی کوتاه را ندارد و با کمال تأسف باید گفت کشاورزی که محصول گوجهفرنگی خود را به رودخانه میریزد باید برای شام شب، رب گوجهفرنگی را با قیمت نجومی از فروشگاه محل تأمین کند و این نشان از ضعف صنایع تبدیلی ما دارد .
مسیله دیگر عدم رعایت الگوی کشت توسط کشاورزان و نقش بسیار ضعیف سازمان جهادکشاورزی در تهیه برنامهای جامع برای کشتهای جایگزین و رعایت الگو و سطح کشت است که اقتصاد بخش کشاورزی را محدود به چند محصول کلیشهای سیبزمینی، پیاز، گوجهفرنگی و خیار سبز کرده و قطعاً در پیک تولید، این عدم تناسب میان عرضه و تقاضا به نابهسامانی بازار فروش منجر خواهد گردید.
از دیگر سو ورود افراد غیرکشاورز به این بخش و کاشتهای چندین هکتاری توسط سرمایهداران بومی و غیربومی اعم از: پزشک، مهندس، طلافروش، بازرگان و… میباشد که به این آشفتگی دامن میزنند و خردهمالکان در زیر چرخ طمع آنها خرد میگردند، همچنین دلالان که صنعت خودرو، ارز، سکه، طلا، دارو و همه بخشها را به فساد و تباهی کشیدهاند.
در این حوزه نیز نقش پررنگی داشته و فاصله قیمت محصول از مزرعه تا بازار را به چندین برابر افزایش میدهند، لذا برای عدم تکرار این تراژدی هر ساله و جلوگیری از اتلاف منابع محدود آب و خاک و زیان کشاورزان واقعی، دولت باید برنامه منظم و منسجمی تهیه و اجرا نماید که توسعه صنایع تبدیلی، ضابطهمند کردن کاشت، محدود کردن استفاده از آبهای زیرزمینی، توسعه صادرات و حذف دلالان جزو اولویتهای آن باشد
