آمارها و فضای حاکم بر جامعه حاکی از آن است که وضعیت سلامتِ روان بهطور کلی در جامعه، شرایط بغرنجی دارد که بایستی به صورت ریشهای بررسی و راهحلی علمی برای آن ارائه داد.
شیوع و علت انواع اختلالات و ناراحتیهای روانی در گروههای مختلف اجتماع متغیر میباشد که بایستی به بررسی و سببشناسی هر یک از این گروهها و اختلالات بهطور ویژه و جداگانه پرداخت و راه عبوری نیز ارائه نمود.
خدمت سربازی یکی از سختترین دورهها در زندگی مردان جوان محسوب میشود و این شرایط دشوار در صورت عدم انطباق با محیط میتواند تشدید شود، مطالعات انجامشده، آمار نگران کنندهای از شیوع بالای افسردگی، اضطراب و به تبع آن پرخاشگری، خودکشی و سایر چالشهای روانشناختی را در این قشر نشان میدهد.
برخی از سربازان به علت احساس تنهایی شدید و دریافت نکردن کمک، دچار مشکلات سازشی میشوند که ناتوانی در حل این مشکلات ممکن است خود را به صورت: آشفتگیهای هیجانی، افزایش حساسیت به محرکهای بیرونی، اضطراب، ناراحتی، تغییرات خلقی و افسردگی نشان دهد که متأسفانه باعث خشونت و پرخاشگری و در شرایط حساس، اقدام به خودکشی میشود.
این حقیقت غیر قابل انکار است که فضای حاکم بر پادگانها و نحوۀ رفتار با سربازان؛ مطلوب نمیباشد، لذا وضعیت توانفرسای بافت و شرایط خدمت سربازی از یک سو و میزان سازگاری و تابآوری جامعه در برابر فشارهای زندگی و حجم بالای مشکلات از سوی دیگر، وضعیت پیچیده و بغرنج روانی سربازان را به وخامت میکشاند.
مشکلات روانشناختی در دانشآموختگان رشتههای سخت یا شرایطی نظیر خدمت سربازی و… حاکی از آن است که افراد جامعه در فرآیند رشد و جامعهپذیری به مهارتهای مقابلهای مانند: حل مسئله، جرئتورزی، مهارتهای ارتباطی، کنترل استرس و… که آنها را در برابر فشارهای زندگی واکسینه مینماید مجهز نشدهاند.
در نتیجه در مواجهه با میزانی از استرس، دچار فروپاشی و بحرانهای گوناگون روانشناختی خواهند شد.
لذا برای ارتقای بهداشت روانی جامعه و همچنین سربازان، ضروری است که در قدم اول ایجاد شرایطی مثل رسیدگی به وضعیت کلی سلامت اعم از: سلامت جسمانی، کنترل میزان خواب، تغذیۀ مناسب، رفتار منطقی و مناسب با شأن و کرامت انسانی سربازان، غربالگری بدو ورود از حیث اختلالات خاص روانی و جسمانی و مناسبسازی فضای کار و آموزش حین خدمت، مد نظر قرار گیرد.
اما قدم مؤثرتر و بلند مدتتر این است که در تمامی جامعه آموزش مهارتهای مقابلهای از آموزش فرزندپروری در خانواده، مهارتهای زندگی در مدرسه و جامعه آغاز و شرایط زمینهساز اختلالات و بیماریها که ریشه در فرآیند رشد دارد؛ کنترل و در نهایت ریشهکن گردد.
همچنین ایجاد نگرش مثبت نسبت به مفهوم وطن و خدمت به آن و نیز ساخت یک رابطۀ حسنه و سراسر اعتماد بین حاکمیت و مردم، پذیرش شرایط خدمت را برای جوانان تا حدی تسهیل مینماید.
اما آنچه که در کنار تمامی عوامل مذکور زمینهساز بحران اعتماد به نفس، ناامیدی، کاهش شرایط ازدواج وو به تبع آن افسردگی و خشم فروخورده را در همۀ مردان جوان، خصوصاً سربازان که دو سال از عمر مفید خود را بایستی در رکود و بدون هیچگونه ارتقایی در توسعۀ فردی، تحصیلی و اقتصادی بگذرانند، ایجاد میکند؛ بیکاری و بحران اقتصادی است که این بحث در این مقال نمیگنجد و خود بحث پیچیده و جداگانهای است.
